Samookaleczanie to sygnał głębokiego cierpienia psychicznego, z którym nie powinno się zostawać samemu. Jeśli Ty lub ktoś bliski zmaga się z autoagresją, profesjonalna pomoc może stać się realnym wsparciem w procesie zdrowienia. W Poradni FOCUS w Gliwicach oferujemy psychoterapię ukierunkowaną na leczenie samookaleczania.

Naszym celem nie jest wyłącznie zatrzymanie zachowań autoagresywnych, lecz przede wszystkim dotarcie do ich przyczyn, nauka regulowania emocji oraz budowanie zdrowszych sposobów radzenia sobie z trudnymi doświadczeniami.

Zapewniamy pomoc dzieciom, młodzieży i osobom dorosłym, a także wsparcie dla rodzin, które chcą lepiej zrozumieć sytuację i skutecznie pomagać swoim bliskim. Jeśli szukasz miejsca w Gliwicach, w którym możesz otrzymać pomoc, jesteś we właściwym miejscu.

Samookaleczanie terapia Gliwice – Terapia autoagresji

Dla kogo jest nasze wsparcie?

Wsparcie w Poradni Focus w Gliwicach kierujemy do:

• dzieci i nastolatków, którzy zmagają się z samookaleczaniem, autoagresją, silnymi emocjami, lękiem, obniżonym nastrojem lub trudnościami w radzeniu sobie ze stresem,
• osób dorosłych, doświadczających zachowań autoagresywnych, trudności w regulacji emocji, poczucia bezradności lub długotrwałego napięcia psychicznego,
• rodziców i opiekunów, którzy zauważają u swoich dzieci zachowania autoagresywne i potrzebują profesjonalnego wsparcia, konsultacji oraz wskazówek, jak reagować i pomagać w bezpieczny sposób.

Rola psychoterapii w leczeniu autoagresji

Psychoterapia odgrywa kluczową rolę w leczeniu autoagresji, ponieważ koncentruje się nie tylko na samych zachowaniach, ale przede wszystkim na ich przyczynach emocjonalnych i psychologicznych. Pomaga zrozumieć, jakie uczucia, myśli i doświadczenia prowadzą do samookaleczania oraz jakie funkcje pełni ono w radzeniu sobie z napięciem czy bólem psychicznym.

W procesie terapii osoba ucząca się zmagać z autoagresją stopniowo rozwija bezpieczniejsze sposoby regulowania emocji, rozpoznawania sygnałów ostrzegawczych oraz reagowania na trudne sytuacje. Psychoterapia wspiera również budowanie poczucia własnej wartości, poprawę relacji oraz większą świadomość siebie.

Regularna praca z doświadczonym psychoterapeutą zwiększa szanse na trwałą zmianę i poprawę jakości życia, dając przestrzeń do leczenia w atmosferze zrozumienia, akceptacji i bezpieczeństwa.

Czym jest samookaleczanie (autoagresja)?

Autoagresja, określana także jako samouszkadzanie, bywa niebezpieczną konsekwencją nieleczonych trudności psychicznych. Zachowania takie jak cięcie skóry, przypalanie, drapanie, uderzanie się, gryzienie czy wyrywanie włosów mogą prowadzić do trwałych obrażeń i znacząco negatywnie wpływać na funkcjonowanie osoby. Do innych form samookaleczania, które również mogą poważnie zaburzać dobrostan, należą m.in. spożywanie toksycznych substancji, celowe łamanie kości czy świadome narażanie się na niebezpieczne sytuacje.

Osoby angażujące się w tego typu destrukcyjne zachowania często zaczynają je przejawiać po doświadczeniu nagłych lub długotrwałych zmian życiowych, traumy bądź innych trudnych okoliczności, z którymi nie są w stanie poradzić sobie w adaptacyjny sposób. Utrata pracy, rozpad związku, problemy finansowe czy inne silne stresory mogą poprzedzać pojawienie się samookaleczania. Reagowanie autoagresją na stres bywa szczególnie częste u osób, które już wcześniej zmagały się z objawami zaburzeń psychicznych.

Przykłady autoagresji

Autoagresja może przyjmować różne formy, zarówno bezpośrednie, jak i pośrednie. Do najczęściej spotykanych przykładów należą:

• cięcie skóry ostrymi przedmiotami (np. żyletką, nożem),
• przypalanie ciała papierosami, zapałkami lub gorącymi przedmiotami,
• drapanie, rozdrapywanie ran lub celowe podrażnianie skóry,
• uderzanie siebie, bicie pięściami, uderzanie głową o twarde powierzchnie,
• gryzienie się lub szczypanie do momentu powstania ran lub siniaków,
• wyrywanie włosów (np. z głowy, brwi, rzęs),
• przekłuwanie skóry lub wprowadzanie pod nią przedmiotów,
• spożywanie substancji toksycznych lub leków w sposób zagrażający zdrowiu,
• celowe narażanie się na niebezpieczne sytuacje,
• zaniedbywanie podstawowych potrzeb, takich jak jedzenie, sen czy leczenie,
• nadużywanie alkoholu lub substancji psychoaktywnych jako formy samouszkadzania.

Statystyki dotyczące autoagresji

Nie istnieją precyzyjne dane określające skalę występowania samookaleczania. Wynika to przede wszystkim z faktu, że wiele osób – zarówno kobiet, jak i mężczyzn – ukrywa tego typu zachowania przed otoczeniem, obawiając się reakcji bliskich lub nie chcąc wzbudzać niepokoju. Szacunkowo przyjmuje się, że zjawisko to może dotyczyć około co piątej kobiety oraz co siódmego mężczyzny, jednak konieczne są dalsze badania, aby możliwe było uzyskanie bardziej rzetelnych i dokładnych danych statystycznych.

Przyczyny samookaleczania

Specjaliści zajmujący się zdrowiem psychicznym są zgodni co do tego, że samookaleczanie nie ma jednej, pojedynczej przyczyny. Najczęściej jest ono efektem współdziałania różnych czynników, które wpływają na to, w jaki sposób i dlaczego dana osoba zaczyna podejmować zachowania autoagresywne.

Uwarunkowania genetyczne mogą odgrywać pośrednią rolę w rozwoju samookaleczania. Choć samo samookaleczenie nie jest dziedziczne, to zaburzenia psychiczne sprzyjające takim zachowaniom – takie jak depresja czy zaburzenia lękowe – często mają podłoże genetyczne. Objawy tych trudności mogą zwiększać podatność na sięganie po autoagresję jako sposób radzenia sobie z cierpieniem psychicznym i bywają przekazywane przez biologicznych rodziców.

Istotne znaczenie mają również czynniki środowiskowe. Długotrwały stres, trudne doświadczenia życiowe oraz brak skutecznych strategii radzenia sobie z napięciem mogą sprzyjać zachowaniom autodestrukcyjnym. Sytuacje takie jak utrata pracy, rozpad relacji, problemy finansowe czy doświadczanie przemocy mogą prowadzić do samookaleczania, szczególnie wtedy, gdy obciążenia emocjonalne stają się zbyt trudne do udźwignięcia.

Czynniki ryzyka samookaleczania

Na rozwój zachowań autoagresywnych może wpływać wiele czynników, które często wzajemnie się ze sobą łączą. Do najczęściej występujących czynników ryzyka należą trudności w zakresie radzenia sobie z emocjami oraz obciążenia psychiczne i życiowe.

Istotnym czynnikiem jest brak skutecznych strategii radzenia sobie z napięciem i stresem, co sprawia, że osoba nie potrafi w bezpieczny sposób regulować trudnych emocji. Ryzyko zwiększa także chwiejność nastroju oraz intensywne, trudne do opanowania emocje, które mogą prowadzić do impulsywnych reakcji.

U części osób znaczenie ma dezorientacja lub trudności związane z tożsamością seksualną, zwłaszcza gdy towarzyszy im brak akceptacji ze strony otoczenia. Silnym czynnikiem obciążającym bywa również utrata bliskiej osoby, szczególnie w wyniku śmierci, co może wywoływać długotrwały żal i poczucie pustki.

Autoagresji sprzyja także niewystarczające wsparcie społeczne, poczucie osamotnienia oraz brak osób, do których można zwrócić się po pomoc. Ryzyko zwiększa obciążenie rodzinne zaburzeniami psychicznymi, jak również wcześniej występujące problemy ze zdrowiem psychicznym, takie jak depresja czy zaburzenia lękowe.

Dodatkowym czynnikiem jest doświadczanie traumy lub historia narażenia na traumatyczne wydarzenia, które mogą znacząco zaburzać regulację emocji. Wreszcie, istotną rolę odgrywa obniżona kontrola impulsów, utrudniająca powstrzymanie się od destrukcyjnego zachowania w momentach silnego napięcia.