Zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi (ADHD) to zaburzenie, które dotyka miliony dzieci na całym świecie. Objawy obejmują trudności z koncentracją, nadmierną aktywność i impulsywność, a więc problemy, które mogą znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie.

Dzieci z ADHD nierzadko zmagają się też z obniżoną samooceną, trudnościami w relacjach oraz gorszymi wynikami w nauce. U części osób objawy słabną z wiekiem, jednak wiele z nich nie znika całkowicie, zamiast tego można nauczyć się skutecznych strategii radzenia sobie i funkcjonowania na co dzień.

Choć ADHD nie da się „wyleczyć”, odpowiednia terapia znacząco zmniejsza nasilenie objawów. Oprócz edukacji na temat zaburzenia, terapia może obejmować farmakoterapię oraz interwencje behawioralne. Wczesna diagnoza i szybkie podjęcie leczenia mają kluczowe znaczenie dla przyszłych efektów.

Diagnoza ADHD u dzieci Gliwice w poradni FOCUS

Diagnoza ADHD u dzieci i młodzieży w Gliwicach w Poradni FOCUS przebiega w sposób kompleksowy i dostosowany do potrzeb młodego pacjenta. Diagnoza jest prowadzona przez wykwalifikowanego psychologa-diagnostę, który dba o rzetelność badania oraz komfort dziecka i jego rodziców.

Jak wygląda diagnoza ADHD u dzieci?

Konsultacja wstępna z rodzicami – Spotkanie rozpoczyna się wywiadem z opiekunami, podczas którego psycholog zbiera szczegółowe informacje dotyczące funkcjonowania dziecka – zarówno w domu, jak i w środowisku szkolnym.

Spotkania diagnostyczne z dzieckiem – Psycholog przeprowadza obserwację zachowania dziecka, rozmowę dostosowaną do wieku oraz zestaw testów psychologicznych pozwalających ocenić uwagę, impulsywność, poziom nadaktywności i funkcjonowanie poznawcze.

W procesie diagnozy wykorzystujemy nowoczesne narzędzia, takie jak kwestionariusze Conners (dla dziecka, rodziców i nauczycieli) – narzędzie, które pomaga ocenić zachowanie dziecka w różnych środowiskach i porównać je z normami rozwojowymi.

Omówienie wyników – Po zakończeniu badania psycholog-diagnosta przygotowuje opisową opinię psychologiczną wraz z wyjaśnieniem wyników testów, obserwacji i rekomendacjami dotyczącymi dalszego postępowania.

Co daje diagnoza ADHD?

Diagnoza ADHD przynosi korzyści zarówno dziecku, jak i rodzicom, a dodatkowo otwiera drogę do odpowiednich form terapii i leczenia, jeśli jest ono potrzebne.

Dla dziecka diagnoza oznacza zrozumienie własnych trudności, zmniejszenie stresu i możliwość otrzymania wsparcia dopasowanego do jego potrzeb. Dzięki temu łatwiej funkcjonuje w szkole, poprawia koncentrację, reguluje emocje i buduje pewność siebie. Może skorzystać z terapii, które realnie pomagają, takich jak psychoterapia, trening umiejętności społecznych, terapia SI, terapia logopedyczna czy fizjoterapia, o ile są do nich wskazania.

Dla rodziców diagnoza to jasność sytuacji i świadomość, że zachowanie dziecka wynika z neurobiologii, a nie z braku wychowania. Otrzymują konkretne wskazówki do pracy w domu, narzędzia do współpracy ze szkołą oraz plan dalszego postępowania.

Jeśli zachodzi taka potrzeba, po diagnozie psychologicznej rodzice mogą udać się do psychiatry dziecięcego, który potwierdzi diagnozę medyczną i w przypadku, gdy objawy znacząco utrudniają codzienne funkcjonowanie, zaproponuje leczenie farmakologiczne wspomagające koncentrację i regulację impulsów.

Diagnoza ADHD u dzieci Gliwice – jak się przygotować?

Przygotowanie do diagnozy ADHD w poradni FOCUS w Gliwicach pomaga dziecku przejść cały proces spokojniej, a psychologowi – uzyskać jak najbardziej rzetelny obraz funkcjonowania. Oto, o co warto zadbać przed wizytą:

Zbierz całą dokumentację – Przed spotkaniem dobrze jest przygotować dokumenty, które mogą być istotne podczas diagnozy, m.in.:

• wcześniejsze opinie psychologiczne lub pedagogiczne,
• dokumentację medyczną (np. od neurologa, pediatry, psychiatry),
• zaświadczenia ze szkoły, informacje od nauczycieli, wyniki wcześniejszych badań.

Zapisz swoje obserwacje i pytania – Rodzice często zauważają objawy, które trudno później odtworzyć „na bieżąco”. Warto przed wizytą zanotować:

• konkretne zachowania dziecka, które budzą niepokój,
• sytuacje, w których trudności się nasilają,
• pytania, które chcesz zadać psychologowi.

Przygotuj dziecko do spotkania – Dobrze jest spokojnie wyjaśnić dziecku, co będzie się działo. Możesz powiedzieć np.: „Pani psycholog będzie chciała zobaczyć, jak działają Twoja uwaga i koncentracja. Będą różne zadania i testy – to nie jest szkoła i nie dostaje się ocen.”

Zadbaj o komfort dziecka w dniu badania – Przed badaniem warto:

• zadbać, aby dziecko było wyspane,
• dać mu normalny posiłek, żeby nie było głodne,
• uniknąć sytuacji stresujących tuż przed wizytą,
• zaplanować wyjście tak, aby nie spieszyć się do poradni.

Skąd mam wiedzieć, czy dziecko potrzebuje diagnozy ADHD?

Dziecko może potrzebować diagnozy ADHD, jeśli jego zachowanie wyraźnie utrudnia funkcjonowanie – w domu, przedszkolu, szkole lub w relacjach z rówieśnikami. Nie chodzi o „żywiołowość” czy „trudny dzień”, ale o utrzymujące się wzorce, które pojawiają się przez wiele miesięcy.

Poniżej najważniejsze obszary, na które warto zwrócić uwagę.

Problemy z koncentracją, które przeszkadzają na co dzień – Jeżeli dziecko:

• łatwo się rozprasza,
• nie kończy zadań,
• ma trudność z utrzymaniem uwagi na prostych czynnościach,
• stale coś gubi, zapomina,
• nie słucha, choć wygląda, jakby słuchało,

– to sygnał, że warto przeanalizować temat głębiej.

Nadmierna ruchliwość (nieadekwatna do wieku) – Może to wyglądać tak, że dziecko:

• praktycznie nie potrafi usiedzieć w miejscu,
• wierci się, wstaje, chodzi po klasie,
• cały czas biega, wspina się, skacze,
• wydaje się, jakby „napędzał je silnik”.

Nadpobudliwość jest ok w wieku przedszkolnym, ale jeśli jest znacznie większa niż u rówieśników, warto to sprawdzić.

Impulsywność utrudniająca codzienne życie – Dziecko może:

• mówić, zanim pomyśli,
• przerywać innym,
• mieć trudność z czekaniem na swoją kolej,
• reagować bardzo gwałtownie na emocje i frustrację.

Impulsywność często prowadzi do konfliktów z rówieśnikami lub problemów w szkole.

Problemy w szkole lub przedszkolu

• ma trudność z nauką nie przez braki w wiedzy, ale przez rozproszenie,
• nie wykonuje poleceń, choć potrafi,
• często słyszy uwagi typu „nie uważa”, „nie kończy pracy”,
• ma problem z organizacją, np. zapomina zeszytów, prac domowych.

Różnica pomiędzy dzieckiem a rówieśnikami – ADHD nie diagnozuje się na podstawie „trudności ogólnych”, ale wtedy, gdy dziecko wyróżnia się zachowaniem na tle grupy, np.:

• jest znacznie bardziej ruchliwe,
• szybciej wybucha emocjami,
• ma dużo większe trudności z wyciszeniem lub skupieniem.

Objawy występują w różnych miejscach – ADHD nie dotyczy tylko domu albo tylko szkoły. Jeśli trudności są widoczne w co najmniej dwóch środowiskach (dom, szkoła, zajęcia dodatkowe), to mocno zwiększa prawdopodobieństwo ADHD.

Objawy trwają dłużej – To nie jest chwilowy kryzys, stres czy etap rozwojowy. ADHD podejrzewamy, gdy objawy trwają co najmniej 6 miesięcy i zaczęły się wcześnie (zwykle przed 12. r.ż.).

Objawy ADHD u dzieci

Główne cechy ADHD u dzieci i nastolatków to trudności z koncentracją, nadmierna ruchliwość oraz impulsywność. Objawy zwykle pojawiają się przed 12. rokiem życia, a u części maluchów mogą być widoczne już około 3. roku życia. Mogą mieć różne nasilenie – od łagodnych, przez umiarkowane, aż po bardzo wyraźne. Żeby mówić o ADHD, zachowania muszą pojawiać się w co najmniej dwóch miejscach, na przykład w domu i w szkole, i powodować realne trudności w nauce, relacjach czy codziennym funkcjonowaniu. Objawy mogą też utrzymywać się w późniejszym wieku, a nawet w dorosłości.

ADHD częściej diagnozuje się u chłopców, ale występuje również u dziewcząt. Zachowania mogą wyglądać różnie – chłopcy częściej przejawiają silną ruchliwość i impulsywność, natomiast dziewczynki częściej sprawiają wrażenie „zamglonych”, wycofanych i mają większe trudności z utrzymaniem uwagi.

Wyróżnia się trzy typy ADHD:

• Typ z przewagą nieuwagi – dziecko ma największe trudności z koncentracją, organizacją i utrzymaniem porządku.
• Typ z przewagą nadpobudliwości i impulsywności – dominują zachowania związane z nadmiarem energii, trudnością w siedzeniu w miejscu i działaniem bez zastanowienia.
• Typ mieszany – łączy objawy nieuwagi oraz nadpobudliwości i impulsywności.

Objawy związane z nieuwagą

Dziecko lub nastolatek może:

• nie zwracać uwagi na szczegóły i popełniać „głupie błędy”,
• mieć trudność z utrzymaniem koncentracji podczas lekcji, zabawy lub odrabiania zadań,
• sprawiać wrażenie, jakby nie słuchał, nawet gdy mówi się do niego bezpośrednio,
• zaczynać zadania, ale ich nie kończyć,
• mieć problem z organizacją i planowaniem,
• unikać zadań wymagających wysiłku umysłowego, takich jak prace domowe,
• gubić potrzebne rzeczy – zeszyty, ołówki, zabawki,
• łatwo się rozpraszać myślami lub otoczeniem,
• zapominać o codziennych obowiązkach.

Objawy nadpobudliwości i impulsywności

Dziecko lub nastolatek może:

• wiercić się, ruszać rękami lub nogami, trudno mu usiedzieć w miejscu,
• opuszczać miejsce siedzenia w sytuacjach, gdy powinno siedzieć,
• być „w ciągłym ruchu”,
• biegać lub wspinać się w sytuacjach, w których nie wypada,
• mieć trudność z cichą zabawą,
• dużo i szybko mówić, często przerywać innym,
• odpowiadać zanim pytanie zostanie dokończone,
• mieć trudność z czekaniem na swoją kolej,
• wtrącać się do rozmów, gier lub działań innych osób.